تبریز جان ما (هرکی باسه ترکا فوحش درست میکند حرامزاده است)

رشهر تبریز است و جان قربان جانان میکندسرمهٔ چشم از غبار کفش مهمان میکندتبریز)آوایشراهنما·اطلاعات)(پارسی میانه:تَپَریز) یکی از شهرهای بزرگایرانو مرکزاستان آذربایجان شرقیاست.[۱۵][۱۶]این شهر با ۲۳۷٫۴۵ کیلومتر مربع مساحت، سومین شهر بزرگ کشور پس ازتهرانومشهد، بزرگترین شهر منطقهٔ شمالغربایران و مناطقآذربایجانینشینو قطباداری،ارتباطی،بازرگانی،سیاسی،صنعتی،فرهنگیونظامیاین منطقه شناخته میشود.[۷][۱][۱۷]جمعیت تبریز در سال ۱۳۹۰ خورشیدی بالغ بر ۱٬۴۹۴٬۹۹۸ نفر بوده که این رقم با احتساب جمعیت ساکن در حومهٔ شهر (کلانشهرتبریز) به ۱٬۸۰۰٬۰۰۰نفر میرسد.[۳][۴]تبریز در سال ۱۵۰۰ و در زمان پایتختی سلسلهٔصفویانبهعنوان چهارمین شهر بزرگ جهانمحسوب میشده و همتراز بااستانبول-پایتختامپراتوری عثمانی- بودهاست.[۱۸]این شهر همچنین در دورهٔقاجاریانبهعنوان بزرگترین، مهمترین و متجددترین شهر ایران به شمار میرفتهاست.[۱۹]تبریز در غرب استان آذربایجان شرقی و در منتهیالیه مشرق و جنوب شرق جلگهٔ تبریز قرار گرفتهاست. این شهر از سمت شمال به کوههای پکهچین وعون بن علی، از سمت شمالشرق به کوههایباباباغیو گوزنی، از سمت شرق به گردنهٔ پایان و از سمت جنوب به دامنههایشمالیکوه سهندمحدود شدهاست.[۲۰][۲۱][۱]آب و هوای تبریز در زمستانها بسیار سرد و در تابستانها خشک و گرم است.[۱۶]مردمان تبریز هماکنون بهزبان ترکی آذربایجانیولهجهٔ تبریزیتکلم مینمایند؛ هرچند اسناد و شواهد موجود نشان میدهد که پیشترزبان آذری-کهزبانی ایرانیبوده- در این شهر تکلم میشدهاست.[۲۲][۱][۲]نام تبریز در اسناد تاریخی تحت نامهای مختلفی نظیرتَورِز،تَورِژ،تِبریزوتوریبه ثبت رسیدهاست. این شهر در طول تاریخ بارها ویران و تجدیدبنا شده و بنای فعلی آن به دوراناشکانیوساسانیبرمیگردد.[۲]تبریزدر طول حکومت چهارصدسالهٔ خاندانرَوّادیو اسکان قبیلهٔ عرباَزْدبه شکوفایی رسید[۱]و اوج شکوفایی آن در زمانایلخانانبود که در این زمان، پایتخت قلمرویی پهناور ازنیلتاآسیایمرکزیبودهاست.[۲۳]تبریز در سدههای گذشته حوادث متعددی -از قبیل اشغال توسط بیگانگان و زمینلرزههای مهلک- را تجربه کردهاست.[۲]این شهر پایتخت سیاسی حکومتهایاتابکان،ایلخانان،چوپانیان،جلایریان،قراقویونلوهاوآققویونلوها، نخستین پایتخت حکومتصفویانو ولیعهدنشین و پایتخت دوم حکومتقاجاریانبودهاست.[۲۴][۲]تبریز به سبب موقعیت مناسب خود در گذشته از مراکز تجاری منطقه به شمار میرفته و امروزه نیز یکی از مراکز مهم صنعتی در سطح ایران محسوب میشود.[۲۵]این شهر در دو سدهٔاخیر، مبدأ بسیاری از تحولات اجتماعی، فرهنگی و صنعتی در کشور به شمار میرود؛ به طوری که آغازگر انقلابمشروطهبوده و نقشی کلیدی در تحولاتی مانندانقلاب ایران در سال ۱۳۵۷و مدرنیزهکردن کشور داشتهاست.[۲۲][۱][۲]نام تبریز به عنوانشهر اولینها،[۲۶]شهر بدون گدا،[۲۷]شهر زیرگذرها و روگذرها،[۲۸]امنترین شهر ایران،[۲۹][۳۰]سالمترین شهر ایران،[۳۱]مهد سرمایهگذاری ایران،[۳۲][۳۳][۳۴]دومین شهر مسافرپذیر ایران،[۳۵]دومین شهرصنعتیایران، دومین شهردانشگاهیایران،[۳۶]دومین شهر بلندمرتبهساز ایران،[۳۷]، دومین شهر در جذب گردشگر سلامت در ایران[۳۸]، قطبخودروسازیایران،[۳۹]قطبقطعهسازیایران،[۳۹]قطب تولیدموتور دیزلخاورمیانه[۳۹]و یکی از مهمترین شهرهای